Legalność zatrudnienia

Obywatele krajów trzecich (poza UE) przebywający w Polsce na podstawie odpowiedniej wizy (wydanej specjalnie w celu wykonywania pracy) czy też zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, mogą podejmować pracę w Polsce na podstawie zezwolenia na pracę.

Ponadto, obywatele krajów, z którymi łączą Polskę specjalne umowy, tj. Białorusi, Gruzji, Mołdawii, Rosji i Ukrainy, mogą pracować w Polsce przez okres maksymalnie 6 miesięcy w ciągu 12 miesięcy, tylko na podstawie oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi.

Procedura związana z możliwością pracy na oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcom jest bezpłatna. Nie masz obowiązku uiszczania jakiejkolwiek opłaty pośrednikowi na ten cel!

Szczegółowe informacje na temat procedury znajdziesz tutaj
http://www.migrant.info.pl/Oświadczenie_o_zamiarze_powierzenia_pracy_cudzoziemcowi.html

Rodzaje zezwoleń na pracę

Przed rozpoczęciem pracy w Polsce musisz wiedzieć, że występuje u nas pięć rodzajów zezwoleń na pracę – poniżej zamieszczono ich opisy. Sprawdź, które zezwolenie pasuje do Twojej sytuacji.

  • typ A, gdy wykonujesz pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z pracodawcą, którego siedziba, miejsce zamieszkania, oddział, zakład lub inna forma działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • typ B, gdy w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie osoby prawnej wpisanej do rejestru przedsiębiorców lub będącej spółką kapitałową w organizacji chcesz przebywać na terytorium Polski przez okres przekraczający łącznie 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy,
  • typ C, gdy wykonujesz pracę u pracodawcy zagranicznego i jesteś  oddelegowany na terytorium Polski na okres przekraczający 30 dni w roku kalendarzowym do oddziału lub zakładu podmiotu zagranicznego,
  • typ D, gdy wykonujesz pracę u pracodawcy zagranicznego, nieposiadającego oddziału, zakładu lub innej formy działalności na terytorium Polski  i jesteś oddelegowany na terytorium Polski w celu realizacji usługi o charakterze tymczasowym i okazjonalnym (usługa eksportowa),
  • typ E, gdy wykonujesz pracę u pracodawcy zagranicznego i jesteś oddelegowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres przekraczający 3 miesiące w ciągu kolejnych 6 miesięcy w innym celu niż wskazany w opisie typu B – D.

Zezwolenia na pracę wydawane są przez wojewodę na wniosek pracodawcy, który ma zamiar zatrudnić Cię.

W przypadku zezwolenia na pracę typu A, wojewoda wydaje zezwolenie jeżeli uzyska informację od starosty, że w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy, na proponowane miejsce pracy nie ma chętnych Polaków lub rekrutacja przeprowadzona na to stanowisko pracy wśród Polaków dała wynik negatywny. Ponadto, wysokość wynagrodzenia, która będzie określona w umowie z cudzoziemcem nie może być niższa od wynagrodzenia pracowników, wykonujących pracę porównywalnego rodzaju lub na porównywalnym stanowisku.

Jeśli posiadasz zezwolenie na pracę to jesteś uprawniony do wykonywania pracy, o ile tylko  przebywasz w Polsce legalnie. Samo zezwolenie natomiast umożliwia podjęcie pracy i podpisanie odpowiedniej umowy, tylko pod warunkiem posiadania przez cudzoziemca odpowiedniego dokumentu legalizującego pobyt na terytorium Polski.

Możesz wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia, jeżeli:

  1. posiadasz status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej,
  2. posiadasz zezwolenie na osiedlenie się w Rzeczypospolitej Polskiej,
  3. posiadasz zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich w Rzeczypospolitej Polskiej,
  4. posiadasz zgodę na pobyt tolerowany w Rzeczypospolitej Polskiej,
  5. udzielono Ci ochrony uzupełniającej w Rzeczypospolitej Polskiej,
  6. korzystasz z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej,
  7. posiadasz Kartę Polaka

Z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę są zwolnieni obywatele Republiki Białoruś, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy, wykonujący pracę przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy, niezależnie od liczby podmiotów powierzających im wykonywanie pracy, na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi, określające nazwę zawodu, miejsce wykonywania pracy, datę rozpoczęcia i okres wykonywania pracy, rodzaj umowy stanowiącej podstawę wykonywania pracy oraz wysokość wynagrodzenia brutto za pracę, informujące o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych w oparciu o lokalny rynek pracy oraz o zapoznaniu się z przepisami związanymi z pobytem i pracą cudzoziemców.

Oznacza to, że cudzoziemcy z powyższych krajów mogą podjąć pracę w Polsce bez zezwolenia, jeżeli:

  • pracodawca rejestruje w powiatowym urzędzie pracy oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi (na okres maksymalnie 6 miesięcy),
  • cudzoziemiec posiada aktualną wizę z prawem do pracy w Polsce lub zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W przypadku cudzoziemca, który przebywa poza granicami Polski i nie posiada dokumentów pobytowych (wiza lub zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony), pracodawca rejestruje oświadczenie o zamiarze powierzenia mu pracy, po czym wysyła je cudzoziemcowi. Wówczas cudzoziemiec na podstawie oświadczenia może ubiegać się w polskiej placówce dyplomatycznej o wizę wydaną w celu wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Okres zatrudnienia cudzoziemca bez zezwolenia na podstawie zarejestrowanego oświadczenia nie może przekraczać 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Oznacza to, że jeśli cudzoziemiec pracował już na podstawie oświadczenia, to kolejne zatrudnienie tego cudzoziemca na podstawie oświadczenia, może nastąpić dopiero po upływie 6-miesięcznego okresu karencji. Pracodawca składający oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi może wskazać w nim maksymalnie okres roczny, przy czym cudzoziemiec na podstawie oświadczenia nie może pracować dłużej niż 6 miesięcy.

Procedurę związaną z zatrudnieniem cudzoziemca na podstawie oświadczenia można połączyć z procedurą wydawania zezwolenia na pracę. Pracodawca może bowiem zatrudnić obcokrajowca w trybie uproszczonym (na podstawie oświadczenia), a po kilku miesiącach, może wystąpić do wojewody z wnioskiem o wydanie zezwolenia na pracę tego cudzoziemca. W takim wypadku okres zatrudnienia cudzoziemca na podstawie zezwolenia może nastąpić bezpośrednio po okresie zatrudnienia na podstawie oświadczenia.

Dodatkowo, jeśli cudzoziemiec (obywatel Białorusi, Rosji, Ukrainy, Gruzji lub Mołdowy) wykonywał pracę dla danego pracodawcy na podstawie oświadczenia przez minimum 3 miesiące i pracodawca ten złoży wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla tego cudzoziemca na okres następujący bezpośrednio po okresie pracy na podstawie oświadczenia, wojewoda wydaje zezwolenie na pracę bez konieczności uzyskania informacji od starosty powiatu o sytuacji na lokalnym rynku pracy.

Kontrola legalności zatrudnienia

Kontrolę legalności zatrudnienia mogą przeprowadzić w Polsce Państwowa Inspekcja Pracy oraz Straż Graniczna.

Dokumenty, które powinny zostać przedstawione do kontroli to oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi,  zezwolenie na pracę, umowa dotycząca zatrudnienia – umowa o pracę lub umowa cywilnoprawna. Natomiast jeśli cudzoziemiec  prowadzi w Polsce działalność gospodarczą potrzebny będzie dokument potwierdzający wpis do Ewidencji Działalności Gospodarczej.

Tutaj znajdziesz szczegółowe informacje dotyczące legalnego zatrudniania cudzoziemców oraz przebiegu kontroli legalności zatrudnienia:

Informacji na temat pomocy w zakresie legalizacji pobytu mogą udzielić także Stowarzyszenie Interwencji Prawnej oraz Centrum Pomocy Prawnej im. H. Nieć

W przypadku gdy nie możesz dłużej legalnie przebywać i pracować  w Polsce  a chcesz wrócić do swojego  kraju sprawdź czy możesz skorzystać z programu dobrowolnych powrotów. Więcej informacji znajdziesz na stronie Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji.

Materiał opracowano w oparciu o akty prawne oraz informacje ze strony Powiatowego Urzędu Pracy w Krakowie i Strony Wojewody Małopolskiego. .