Karta Polaka

Karta Polaka

Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność do Narodu Polskiego i poświadczającym uprawnienia przyznane ustawą z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka.

Może być ona przyznana osobie, która deklaruje przynależność do Narodu Polskiego i spełni łącznie następujące warunki:

  • wykaże swój związek z polskością przez przynajmniej podstawową znajomość języka polskiego, który uważa za język ojczysty, oraz znajomość i kultywowanie polskich tradycji i zwyczajów;
  • w obecności konsula Rzeczypospolitej Polskiej, lub upoważnionego pracownika uprawnionej organizacji, złoży pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego;
  • wykaże, że jest narodowości polskiej lub posiadała obywatelstwo polskie, lub co najmniej jedno z jej rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej lub posiadało obywatelstwo polskie albo przedstawi zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej działającej na terenie jednego z państw, o których mowa w ustawie, potwierdzające aktywne zaangażowanie w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej przez okres co najmniej ostatnich 3 lat.

Karta może być przyznana wyłącznie osobie posiadającej w dniu złożenia wniosku o wydanie Karty Polaka obywatelstwo Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Estonii, Gruzji, Kazachstanu, Kirgistanu, Litwy, Łotwy, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej, Tadżykistanu, Turkmenistanu, Ukrainy lub Uzbekistanu albo posiadającej w jednym z tych państw status bezpaństwowca.

Karta Polaka może być także przyznana osobie będącej obywatelem jednego z państw, o których mowa powyżej, której polskie pochodzenie zostało prawomocnie stwierdzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji.

Karta Polaka może być przyznana wyłącznie osobie nieposiadającej obywatelstwa polskiego albo zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Posiadacz Karty Polaka może ubiegać się o zwolnienie z opłaty za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku o wydanie wizy krajowej w celu korzystania z uprawnień wynikających z posiadania Karty Polaka lub o refundację tej opłaty.

Ponadto posiadacz Karty Polaka ma prawo do:

  • zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
  • podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na takich samych zasadach jak obywatele polscy na zasadach określonych w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej;
  • podejmowania i odbywania studiów, studiów doktoranckich oraz innych form kształcenia, a także uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. -Prawo o szkolnictwie wyższym;
  • korzystania z form kształcenia na zasadach określonych w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty;
  • korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej w stanach nagłych, w zakresie określonym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, chyba że umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, przewiduje zasady bardziej korzystne;
  • ulgi 37% przy przejazdach środkami publicznego transportu zbiorowego kolejowego w pociągach osobowych, pospiesznych i ekspresowych, na podstawie biletów jednorazowych, na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 czerwca 1992 r. o uprawnieniach do ulgowych przejazdów środkami publicznego transportu zbiorowego;
  • bezpłatnego wstępu do muzeów państwowych.

Posiadacz Karty Polaka lub osoba, której stwierdzono pochodzenie polskie zgodnie z ustawą o repatriacji, korzysta z pierwszeństwa przy ubieganiu się o pomoc finansową udzielaną osobom fizycznym ze środków budżetu państwa lub budżetów samorządów terytorialnych przeznaczonych na wspieranie Polaków za granicą.

Posiadacz Karty Polaka podejmujący studia oraz inne formy kształcenia, a także uczestniczenia w badaniach naukowych i pracach rozwojowych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. -Prawo o szkolnictwie wyższym, zachowuje prawo do ubiegania się o stypendia i inną pomoc przewidzianą dla cudzoziemców w odrębnych przepisach.

Przyznanie Karty Polaka nie oznacza nabycia polskiego obywatelstwa ani stwierdzenia polskiego pochodzenia w rozumieniu odrębnych przepisów. Karta Polaka nie jest też dokumentem uprawniającym do przekraczania granicy ani do osiedlenia się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przyznanie Karty Polaka następuje w drodze decyzji administracyjnej, na pisemny wniosek osoby ubiegającej się o jej wydanie lub jej przedstawiciela ustawowego.

Organem właściwym w tej sprawie jest konsul właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Czynności wykonywane przez konsula w związku ze złożeniem wniosku i wydaniem decyzji o przyznaniu Karty Polaka są wolne od opłat konsularnych.

Wnioskodawca ma w szczególności obowiązek przedstawić dokumenty i inne dowody potwierdzające spełnianie warunków, o których była mowa powyżej.

Małoletniemu Karta Polaka może być przyznana na wniosek rodziców i po spełnieniu dodatkowych warunków.

 

Czym jest Karta Polaka?

Karta Polaka jest dokumentem potwierdzającym przynależność do Narodu Polskiego.

 

Czym Karta Polaka NIE JEST?

Karta Polaka to NIE:

  1. obywatelstwo;
  2. karta pobytu;
  3. zgoda na osiedlenie się;
  4. wiza.

Kto może otrzymać Kartę Polaka?

Karta Polaka może być przyznana osobie, która uważa się za Polaka, pod warunkiem, że:

  1. zna język polski przynajmniej w stopniu podstawowym i uważa go za język ojczysty;
  2. zna i kultywuje polskie tradycje i zwyczaje;
  3. w obecności konsula Rzeczypospolitej Polskiej lub upoważnionego pracownika złoży pisemną deklarację przynależności do Narodu Polskiego;
  4. wykaże, że co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo oboje pradziadkowie byli narodowości polskiej lub posiadali polskie obywatelstwo. Albo przedstawi pisemne zaświadczenie organizacji polskiej lub polonijnej o swoim aktywnym zaangażowaniu w działalność na rzecz języka i kultury polskiej lub polskiej mniejszości narodowej w ciągu, co najmniej ostatnich trzech lat;
  5. posiada obywatelstwo: Republiki Armenii, Republiki Azerbejdżańskiej, Republiki Białorusi, Republiki Estońskiej, Gruzji, Republiki Kazachstanu, Republiki Kirgiskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej, Republiki Tadżykistanu, Turkmenistanu, Ukrainy lub Republiki Uzbekistanu. Karta Polaka może być też przyznana osobie, której polskie pochodzenie zostało potwierdzone zgodnie z przepisami ustawy o repatriacji z 9 listopada 2000 roku.

Jak otrzymać Kartę Polaka?

Kartę Polaka wydaje konsul właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o Kartę Polaka.

Procedura wydania Karty Polaka składa się z trzech etapów:

1)        Należy złożyć pisemny wniosek (odpowiednia formularz znajduje się na stronie internetowej konsulatu)

2)        Rozmowa z Konsulem, celem której jest sprawdzenie znajomości języka polskiego, historii, kultury i tradycji polskich

3)        Podjęcie decyzji i złożenie przysięgi o przynależności do Narodu Polskiego.

Wymagane dokumenty: kopię ważnego dokumentu tożsamości oraz kopie dokumentów potwierdzających dane zawarte we wniosku. Mogą to być np.: polskie dokumenty tożsamości; akty stanu cywilnego lub ich odpisy; metryki chrztu; świadectwa szkolne; dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w polskich formacjach wojskowych; dokument potwierdzający fakt deportacji lub uwięzienia zawierający wpis o polskim obywatelstwie czy pochodzeniu ofiary deportacji lub uwięzienia; dokument rehabilitacji osoby deportowanej zawierający wpis o polskim pochodzeniu tej osoby; zagraniczny dowód tożsamości zawierający wpis na temat polskiej narodowości danej osoby; zaświadczenie z organizacji polskiej lub polonijnej o aktywnej działalności na rzecz polskiej kultury, języka lub mniejszości polskiej; prawomocna decyzja o polskim pochodzeniu wydana zgodnie z przepisami ustawy o repatriacji.

Konsulat nie pobiera żadnych opłat za rozpatrzenie wniosku i wydanie Karty Polaka. W całości procedura wydania Karty Polaka zajmuje około 3 miesięcy.

Karta Polaka jest ważna przez 10 lat od daty jej przyznania. Najpóźniej na trzy miesiące przed terminem upływu ważności Karty Polaka trzeba wystąpić o jej przedłużenie na kolejne 10 lat. Karta Polaka traci ważność także w przypadku, gdy jej posiadacz uzyska obywatelstwo polskie lub osiedli się na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Do czego uprawnia Karta Polaka?

Posiadając Kartę Polaka:

  1. Możesz bez opłat otrzymać wizę pobytową długoterminową uprawniającą do wielokrotnego przekraczania granicy Rzeczypospolitej Polskiej;
  2. Możesz podejmować na terenie Rzeczypospolitej Polskiej legalną pracę bez konieczności posiadania zezwolenia na pracę;
  3. Możesz prowadzić w Polsce działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy;
  4. Możesz w Polsce korzystać z bezpłatnego systemu oświaty na poziomie podstawowym, średnim i wyższym na takich samych zasadach jak obywatele polscy, a zarazem ubiegać się o stypendia i pomoc na naukę w Polsce;
  5. Możesz w stanach nagłych korzystać w Polsce z bezpłatnej opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak obywatele polscy;
  6. Możesz korzystać z 37-procentowej ulgi na przejazdy koleją na terenie Polski;
  7. Możesz za darmo zwiedzać muzea państwowe w Polsce;
  8. Możesz w pierwszej kolejności ubiegać się o środki finansowe z budżetu państwa polskiego lub z budżetu samorządów gmin w Polsce przeznaczone na wspieranie Polaków za granicą.

 

Jak korzystać z Karty Polaka?

Aby skorzystać z uprawnień, które gwarantuje Karta Polaka, należy ją okazać wraz z ważnym dokumentem tożsamości.

 

Opracowano na podstawie:

- ustawy o Karcie Polaka

- strony internetowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP

 

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. Nr 180, poz. 1280)

 

Właściwe urzędy

Ambasada lub konsulat Rzeczpospolitej Polski.

Dane teleadresowe placówek dyplomatycznych są dostępne na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP: http://www.msz.gov.pl/pl/informacje_konsularne/polskie_placowki/

 

Ponadto przydatne informacje znajdziesz na stronach:

  • www.msz.gov.pl/pl/polityka_zagraniczna/polonia/karta_polaka/
  • www.migrant.info.pl/karta_polaka.html
  • www.pol.org.pl
  • oraz na naszym portalu  www.mam-prawo.pl

Źródło:
Strona www Biura Rzecznika Praw Obywatelskich <http://www.rpo.gov.pl/pl/content/co-jest-karta-polaka>