Nabycie obywatelstwa

Zgodnie z obowiązującym w Polsce ustawodawstwem, obywatelstwo polskie nabywa się:

  • z mocy samego prawa,
  • przez nadanie obywatelstwa polskiego,
  • przez uznanie za obywatela polskiego lub
  • poprzez przywrócenie obywatelstwa polskiego.

Nabycie obywatelstwa polskiego z mocy prawa

Dziecko urodzone w Polsce nabywa obywatelstwo z mocy samego prawa jeśli przynajmniej jedno z rodziców jest obywatelem polskim albo jego rodzice są nieznani, nie posiadają żadnego obywatelstwa (są bezpaństwowcami) lub ich obywatelstwo jest nieokreślone.

Nadanie obywatelstwa polskiego

Cudzoziemiec może ubiegać się o nadanie mu obywatelstwa polskiego, po spełnieniu określonych ustawą przesłanek. Procedura rozpoczyna się od złożenia wniosku (na urzędowym formularzu, który dostępny jest pod tym linkiem

http://msw.gov.pl/download/1/15325/wzor_wniosku_o_nadanie_obywatelstwa_polskiego.pdf )

do wojewody właściwego na aktualne miejsce zamieszkania.

W przypadku cudzoziemców przebywających zagranicą wniosek składa się za pośrednictwem konsula.  We wniosku oprócz podstawowych danych identyfikacyjnych, należy również podać informacje o posiadaniu obywatelstwa przez rodziców lub dziadków (także pradziadków i dalszych wstępnych), posiadaniu obywatelstwa polskiego w przeszłości i jego utracie, o znajomości języka polskiego, o źródłach utrzymania w Polsce, osiągnięciach zawodowych oraz dotychczasowej działalności politycznej i społecznej. Wniosek powinien zawierać uzasadnienie, w którym przywołuje się powody ubiegania się o obywatelstwo polskie. Załącznikami do wniosku są dokumenty potwierdzające prawdziwość danych zawartych w oświadczeniu, w tym również w zakresie osiągnięć zawodowych, działalności politycznej i społecznej oraz źródeł utrzymania w Rzeczypospolitej Polskiej, a ponadto fotografia o wymiarach 3,5 x 4,5 cm, wykonana w ciągu ostatnich 6 miesięcy przed złożeniem wniosku.

Jeśli wniosek przesyłany jest pocztą, podpis na formularzu powinien być urzędowo poświadczony (co w praktyce oznacza konieczność skorzystania z usług notariusza, który poświadcza własnoręczność podpisu).

Po wstępnej weryfikacji wymogów formalnych przez wojewodę lub konsula (w przypadku wniosków składanych poza granicami Polski) wniosek przesyłany jest następnie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który zwraca się do Komendanta Głównego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby do innych organów, o udzielenie informacji, które mogą mieć istotne znaczenie w sprawie o nadanie obywatelstwa polskiego, i sporządza opinię dotyczącą wniosku. Następnie wniosek przekazywany jest do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nadaje bądź odmawia nadania obywatelstwa polskiego w drodze postanowienia.  Rozstrzygnięcie to jest niezaskarżalne, a  więc cudzoziemiec nie może w żaden sposób kwestionować decyzji Prezydenta.

Uznanie za obywatela polskiego

Za obywatela polskiego uznaje się:

1) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej od 3 lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub na podstawie prawa stałego pobytu, który posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego;

2) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej od 2 lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub prawa stałego pobytu, który:

a) pozostaje co najmniej od 3 lat w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim lub

b) nie posiada żadnego obywatelstwa;

3) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej od 2 lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, które uzyskał w związku z posiadaniem statusu uchodźcy;

4) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie i legalnie na terytorium Polski co najmniej od 10 lat, który spełnia łącznie następujące warunki:

a) posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub prawo stałego pobytu,

b) posiada w Rzeczypospolitej Polskiej stabilne i regularne źródło dochodu oraz tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego;

5) cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Polski co najmniej od 2 lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, które uzyskał w związku z polskim pochodzeniem.

Cudzoziemiec ubiegający się o uznanie za obywatela polskiego, w przeciwieństwie do cudzoziemca ubiegającego się o nadanie obywatelstwa, jest obowiązany posiadać znajomość języka polskiego potwierdzoną urzędowym poświadczeniem, świadectwem ukończenia szkoły w Rzeczypospolitej Polskiej lub świadectwem ukończenia szkoły za granicą z wykładowym językiem polskim.

http://msw.gov.pl/download/1/15307/094153_KW_321019_DOIR_plik5.pdf

Mimo spełnienia wszystkich wymogów określonych ustawą organ może odmówić uznania za obywatela polskiego jeśli nabycie obywatelstwa mogłoby stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wniosek o uznanie za obywatela polskiego składa się tak samo jak w przypadku wniosku o nadanie obywatelstwa na formularzu. Decyzję w sprawie uznania cudzoziemca za obywatela polskiego wydaje wojewoda właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby, której postępowanie dotyczy. Jest więc inaczej niż w przypadku nadania obywatelstwa przez Prezydenta, bowiem po spełnieniu wszystkich warunków określonych ustawą i przy braku przesłanek negatywnych (zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa) organ zobowiązany jest do wydania decyzji pozytywnej.

Przywrócenie obywatelstwa polskiego

Polska ustawa przewiduje również możliwość przywrócenia obywatelstwa, jeśli jego utrata nastąpiła na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Organem właściwym do przywrócenia obywatelstwa jest minister spraw wewnętrznych.

Informacje dodatkowe

Bez względu na tryb postępowania należy pamiętać, że wnioski, oświadczenia i dokumenty składane w związku z nabyciem obywatelstwa, jeśli sporządzone są w języku obcym, należy przedłożyć wraz z ich tłumaczeniem na język polski sporządzonym lub poświadczonym przez tłumacza przysięgłego lub przez konsula. Ponadto warto wiedzieć, że zarówno wojewoda jak i minister właściwy do spraw wewnętrznych mogą odstąpić w części od uzasadnienia decyzji wydanych na podstawie ustawy, jeżeli wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Cudzoziemiec powinien także mieć świadomość, że zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim nie powoduje automatycznego nabycia obywatelstwa polskiego.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z dnia 14 lutego 2012 r.) Stan prawny na dzień 31 lipca 2013 r.

W sprawach związanych z obywatelstwem dla cudzoziemców mieszkających w:

  • Krakowie właściwy jest Wojewoda Małopolski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:
Małopolski Urząd Wojewódzki w Krakowie
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
Oddział do Spraw Obywatelstwa i Rejestracji Stanu Cywilnego Kraków,
ul. Przy Rondzie 6 (parter, sala obsługi cudzoziemców, stanowisko nr 6)
Adres do korespondencji ul. Basztowa 22, 31-156 Kraków
e-mail: so@malopolska.uw.gov.pl
Telefony: Kierownik Oddziału: 12 39 21 347
Informacja w sprawach obywatelstwa: 12 39 21 352, 12 39 21 153, 12 39 21 146
Informacja w sprawach repatriacji: 12 39 21 347, 12 39 21 153
Godziny obsługi mieszkańców: poniedziałek: 9:00 – 17:00 wtorek – piątek: 8:00 – 15:00 lub pod adresem http://www.malopolska.uw.gov.pl/default.aspx?page=obywatelstwa
 
  • Warszawie właściwy jest  Wojewoda Mazowiecki. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:
Mazowiecki Urząd Wojewódzki w Warszawie
Wydział Spraw Cudzoziemców
ul. Długa 5, 00-263 Warszawa
 
Oddział do Spraw Obywatelstwa i Repatriacji
plac Bankowy 3/5, 00-950 Warszawa
 
Oddział Zezwoleń na Pracę
plac Bankowy 3/5, 00 – 950 Warszawa
 
Godziny pracy: poniedziałek 10:00-18:00; wtorek – piątek 8:00-16:00
Godziny przyjęć interesantów: poniedziałek 10:00-17:30;wtorek, czwartek, piątek. 8:00-15:00
wsc@mazowieckie.pl lub pod adresem http://www.mazowieckie.pl/portal/pl/72/70/Cudzoziemcy.html
 
  • Katowicach właściwy jest Wojewoda Śląski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:
Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
ul. Jagiellońska 25; 40-032 Katowice,
tel. 32 20 77 328,  32 20 77 400
wsoim@katowice.uw.gov.pl godziny pracy: od poniedziałku do piątku 7:30-15:30
 
  • Poznaniu właściwy jest Wojewoda Wielkopolski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:

Wielkopolski Urząd Wojewódzki 
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
pl. Wolności 17, 61-739 Poznań, III piętro,
tel.: 61 854 19 81, 61 854 10 32,
fax: 61 854 18 43 lub pod adresem http://www.poznan.uw.gov.pl/nadanie-obywatelstwa-polskiego;

  • Gdańsku właściwy jest Wojewoda Pomorski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:

Pomorski Urząd Wojewódzki
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
ul. Okopowa 21/27, 80-810 Gdańsk
tel.: 58 307 73 34 tel.: 58 301 15 33 lub pod adresem http://www.gdansk.uw.gov.pl/dla-klienta/obywatelstwo

  • Lublinie właściwy jest Wojewoda Lubelski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:
 Lubelski Urząd Wojewódzki w Lublinie 
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców – Oddział ds. Cudzoziemców
ul. Spokojna 4, 20-914 Lublin
sekretariat pok. 258.
Godziny przyjęć interesantów: 
poniedziałek, czwartek – 7.30 -15.00, wtorek – 7.30 -15.30, środa – 9.00 -15.00, piątek – 7.30 -14.30 lub pod adresem  http://www.wsoic.lublin.uw.gov.pl/
tel. +48 81 74-24-732, faks +48 81 74-24-432,
e-mail: wsoc@lublin.uw.gov.pl
 
  • Wrocławiu właściwy jest Wojewoda Dolnośląski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:
Dolnośląski Urząd Wojewódzki 
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
Pl. Powstańców Warszawy 1
50-153 Wrocław
Sekretariat: pok.0151
tel.71 340 66 55
e-mail: soc@duw.pl 
Godziny przyjmowania: poniedziałek, wtorek, czwartek, piątek: 8.00-16.00 środa:8.00-18.00 lub pod adresem http://www.duw.pl/portal/pl/2351/2515/Obywatelstwo.html
 
  • Białymstoku właściwy jest Wojewoda Podlaski. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:
Podlaski Urząd Wojewódzki w Białymstoku
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców 
Oddział do Spraw Rejestracji Stanu Cywilnego, Obywatelstwa i Repatriacji 
stanowisko pracy ds. obywatelstwa 
ul. Mickiewicza 3, 
15-213 Białystok 
tel. 85 7439222 lub  85 7439301 lub pod adresem http://bip.bialystok.uw.gov.pl/Show_Item.aspx?ID=26620
 
  • Rzeszowie właściwy jest Wojewoda Podkarpacki. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:

Podkarpacki Urząd Wojewódzki w Rzeszowie 
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
ul. Grunwaldzka 15,
35-959 Rzeszów
tel.: 17 867-19-15 lub pod adresem http://rzeszow.uw.gov.pl/obsluga-klienta/sprawy-obywatelstwa-i-repatriacji.html

  • Łodzi właściwy jest Wojewoda Łódzki. Wszystkie niezbędne informacje można otrzymać pod adresem:

Łódzki Urząd Wojewódzki w Łodzi 
Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców
ul. Piotrkowska 103,
90-425 Łódź
tel.: 42 664-17-04, 42 664-17-01, 42 664-17-02 fax: (+48) 42 664-17-03
infolinia: (+48) 42 664-17-00
e-mail: SO@lodz.uw.gov.pl lub pod adresem http://www.paszporty.lodzkie.eu/page/2568,nadanie-obywatelstwa-polskiego.html