Ośrodek detencyjny

Możesz zostać umieszczony, wbrew swojej woli w specjalnym, strzeżonym ośrodku, jeżeli:

  • prowadzone jest przeciwko Tobie postępowanie o wydalenie i istnieje ryzyko ucieczki (w szczególności, jeśli deklarujesz, że nie podporządkujesz się decyzji o wydaleniu albo nie dysponujesz dokumentami, które poświadczają twoją tożsamość, albo wjechałeś i przebywasz w Polsce w czasie obowiązywania zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i państw obszaru Schengen);
  • została wydana decyzja, w której orzeczono o wydaleniu Cię z Polski i jednocześnie nie określono terminu, w którym musisz opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
  • nie opuściłeś Polski w terminie wyznaczonym w decyzji o wydaleniu, w sytuacji, w której termin ten był oznaczony;
  • przekroczyłeś lub usiłowałeś przekroczyć nielegalnie granicę.

Ponadto, jeśli istnieje obawa, że nie podporządkujesz się zasadom pobytu obowiązującym w strzeżonym ośrodku możesz zostać umieszczony w areszcie w celu wydalenia.

Pamiętaj, że o umieszczeniu Cię w strzeżonym ośrodku lub areszcie w celu wydalenia może zdecydować wyłącznie sąd. Wydaje on postanowienie, na wniosek wojewody, Straży Granicznej lub Policji. Postępowanie w sprawie umieszczenia w strzeżonym ośrodku albo zastosowania aresztu w celu wydalenia prowadzi się na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego, co oznacza, że na wydane postanowienie przysługuje Ci zażalenie do sądu wyższej instancji, który będzie ponownie rozpoznawał zasadność umieszczenia Cię w takim ośrodku.

Sąd, wydając postanowienie o umieszczeniu  Cię w strzeżonym ośrodku lub zastosowaniu aresztu w celu wydalenia, podejmuje niezbędne czynności w celu ochrony twojego majątku, a ponadto:

  • zawiadomi właściwe przedstawicielstwo dyplomatyczne lub urząd konsularny – o ile wyrazisz na to zgodę;
  • zawiadomi sąd opiekuńczy, jeżeli zajdzie potrzeba opieki nad twoimi małoletnimi dziećmi;
  • zawiadomi wskazaną przez Ciebie osobę.

Pamiętaj, że o podjętych czynnościach i wydanych zarządzeniach oraz o przysługujących Ci prawach sąd powiadamia Cię w języku dla Ciebie zrozumiałym.

Jeśli sąd wyda postanowienie o umieszczeniu Cię w strzeżonym ośrodku lub areszcie w celu wydalenia, określi jednocześnie okres, na jaki Cię tam umieszcza, z tym zastrzeżeniem, że nie może być to dłużej niż 90 dni. Po upływie tego okresu, jeśli nadal istnieje konieczność przeprowadzenia czynności w związku z wykonaniem decyzji o wydaleniu (na skutek twojego zawinionego działania np. w związku z odmową ujawnienia tożsamości lub kraju twojego pochodzenia), sąd może przedłużyć twój pobyt – nie dłużej jednak niż do roku. Na przedłużenie pobytu w strzeżonym ośrodku ponad 90 dni możesz złożyć zażalenie do sądu okręgowego.

Po przyjęciu Cię do strzeżonego ośrodka lub aresztu w celu wydalenia, zostaniesz pouczony w zrozumiałym dla Ciebie jeżyku o przysługujących Ci prawach i obowiązkach oraz zapoznany z regulaminem ośrodka i zasadami pobytu w nim. Dodatkowo zostaniesz poddany badaniu lekarskiemu, a w miarę potrzeby także zabiegom sanitarnym.

W ośrodku lub areszcie korzystasz z własnej odzieży, bielizny i obuwia. Jeśli jednak rzeczy te nie nadają się do użytku, otrzymasz odzież i obuwie dostosowane do pory roku. Dodatkowo będziesz otrzymywał nieodpłatnie środki czystości niezbędne do utrzymania higieny osobistej.

Pamiętaj, że przebywając w ośrodku lub areszcie masz prawo do:

  • kontaktowania się z polskimi organami państwowymi, a także z przedstawicielstwem dyplomatycznym lub urzędem konsularnym państwa obcego, w sprawach osobistych i urzędowych;
  •  kontaktowania się z organizacjami pozarządowymi lub międzynarodowymi zajmującymi się udzielaniem pomocy, zwłaszcza prawnej, cudzoziemcom;
  • korzystania z opieki lekarskiej i umieszczenia w zakładzie opieki zdrowotnej, jeżeli Twój stan zdrowia tego wymaga;
  • niezakłóconego snu w godzinach 2200-600, a w dni świąteczne do godziny 700 oraz w innym czasie, jeśli nie jest to sprzeczne z porządkiem pobytu w ośrodku lub areszcie;
  • korzystania z urządzeń sanitarnych i środków czystości;
  • posiadania przedmiotów kultu religijnego, wykonywania praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych oraz słuchania lub oglądania w pomieszczeniach mieszkalnych lub w miejscu przebywania nabożeństw transmitowanych przez środki masowego przekazu, w sposób niezakłócający ustalonego porządku pobytu w ośrodku lub w areszcie;
  • korzystania z prasy, zakupu prasy z własnych środków finansowych i posiadania jej w pokoju;
  • zakupu z własnych środków finansowych dodatkowych artykułów żywnościowych;
  • zakupu z własnych środków finansowych materiałów piśmiennych i książek;
  • otrzymywania paczek z odzieżą, obuwiem i innymi przedmiotami osobistego użytku oraz ze środkami opatrunkowymi i higienicznymi, a także z lekami;
  •  prowadzenia korespondencji oraz korzystania ze środków łączności na własny koszt;
  • składania próśb, skarg i wniosków do: kierownika ośrodka albo organu Straży Granicznej lub organu Policji, któremu ośrodek podlega;
  • widzeń z osobami bliskimi w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach, za zgodą organu Straży Granicznej lub organu Policji, któremu ośrodek lub areszt podlega;

Jeśli okaże się, że niesłusznie umieszczono Cię w strzeżonym ośrodku lub zastosowano wobec Ciebie areszt w celu wydalenia, przysługuje Ci odszkodowanie od Skarbu Państwa za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Sprawę taką będzie rozpoznawał sąd okręgowy. Pamiętaj jednak, że wniosek o przyznanie takiego odszkodowania musisz złożyć w terminie roku od dnia zwolnienia z ośrodka.

Podstawa prawna:

  • Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach Dz.U.2011.264.1573 j.t.
    Stan prawny na dzień 31 lipca 2013 r.