Pomoc prawna pozasądowa w Polsce – Informacje ogólne

 

W Polsce pomoc prawną możesz otrzymać w sposób płatny jak i nieodpłatny.

Pomoc płatna

O płatnej pomocy prawnej mówimy gdy udajesz się do profesjonalnego pełnomocnika, czyli adwokata lub radcy prawnego, płacisz za jego usługi a w zamian uzyskujesz poradę prawną, informację lub reprezentację w sądzie. Korzystanie z usług prawnika należącego do grupy zaufania publicznego wiąże się z takimi korzyściami jak np. obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej, odpowiedzialność dyscyplinarna przed organami samorządu lub obowiązkowe OC.

UWAGA! Są również podmioty, które udzielają odpłatnej pomocy prawnej, mimo że nie są adwokatami lub radcami. Dla własnego bezpieczeństwa zaleca się sprawdzenie czy prawnik jest adwokatem lub radcą prawnym. W sprawach dotyczących cudzoziemców bywają aktywne organy władzy publicznej np. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.  O ile prawnik należący do grupy zaufania publicznego (a więc adwokat lub radca prawny) może zasłonić się tajemnicą zawodową, to „zwykły prawnik” niestety nie ma takiej możliwości i musi przekazać dokumenty, które otrzymał od cudzoziemca Policji, Prokuraturze i innych organom na ich żądanie.

Pomoc nieodpłatna:

W Polsce system nieodpłatnej pomocy prawnej pozasądowej nie został uregulowany żadnym aktem prawnym. Państwo nie ma obowiązku świadczenia takiej pomocy. Wszystkie formy pomocy prawnej i udzielanie pouczeń przy czynnościach prawnych są realizowane dobrowolnie przez organizacje pozarządowe oraz uniwersyteckie kliniki prawa, lub są świadczone przez instytucje w wybranych zakresach określonych odrębnymi ustawami, m.in. również przez adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz komorników sądowych.

  • Biura Porad Obywatelskich (BPO)

Biura Porad Obywatelskich specjalizują się w udzielaniu informacji i porad obywatelskich i prawnych. Pracują tam specjaliści oraz prawnicy. BPO udzielają najczęściej porad w kwestiach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego, bankowego, mieszkaniowego oraz prawa pracy. BPO nie mogą reprezentować klienta w sądzie ani nie mogą sporządzać pism dla klienta.

Przed udaniem się do BPO przygotuj wszystkie dokumenty, które posiadasz, a które związane są ze sprawą, co znacznie ułatwi prawnikowi udzielenie Ci porady.

W BPO otrzymasz wszystkie niezbędne informacje, które mogą pomóc Ci rozwiązać problem, natomiast do Ciebie należy decyzja, jakie działania podejmiesz.

Wszystkie Biura Porad Obywatelskich są zrzeszone w Związku Biur Porad Obywatelskich i spełniają standardy wyznaczone przez związek. Aby sprawdzić rzetelność organizacji, do której chcesz się udać, możesz sprawdzić jej przynależność do Związku na stronie www.zbpo.org.pl.

Porady udzielane w BPO są nieodpłatne i są udzielane podczas bezpośredniego spotkania, drogą telefoniczną oraz poprzez internet.

  • Studenckie Kliniki Prawa

Studenckie Kliniki Prawa działają przy większości uniwersytetów w Polsce oraz przy kilku niepublicznych szkołach wyższych. Pracują w nich studenci prawa pod okiem doświadczonego prawnika, który nadzoruje prawidłowość ich pracy i udzielanych porad.

Wykaz poradni aktualnie działających na uniwersytetach jest dostępny na stronie Fundacji Uniwersyteckich Poradni Prawnych.

W Klinikach zazwyczaj są wydzielone sekcje zajmujące się poszczególnymi obszarami prawa tj. prawem cywilnym, karnym, rodzinnym, prawami osób, które są cudzoziemcami, itd. Poszczególne sekcje udzielają porad prawnych w obszarze, którym się zajmują.

  • Organizacje pozarządowe

Także niektóre organizacje pozarządowe udzielają nieodpłatnych porad prawnych cudzoziemcom przebywającym w Polsce, np. Stowarzyszenie Interwencji Prawnej w Warszawie lub Centrum Pomocy Prawnej im. H. Nieć w Krakowie.

Organizacje te zatrudniają specjalistów w zakresie prawa imigracyjnego, często posługujących się językami obcymi zrozumiałymi dla osób z krajów szukających pomocy. Sposób udzielania porad jest taki sam jak w innych organizacjach udzielających porad. Przed wizytą lub skontaktowaniem się z wybraną placówką warto zajrzeć na stronę instytucji i przygotować wszystkie dokumenty, które posiadasz, a które związane są ze sprawą, co znacznie ułatwi prawnikowi udzielenie Ci porady.

Organizacje pozarządowe świadczące nieodpłatnie pomoc prawną cudzoziemcom to m.in.

Centrum Pomocy Prawnej im. Haliny Nieć w Krakowie
ul. Krowoderska 11/7, 31-141 Kraków
Tel.: (+48 12) 633 72 23
Email: biuro@pomocprawna.org
 
Stowarzyszenie Interwencji Prawnej
ul. Siedmiogrodzka 5/51, 01-204 Warszawa
Tel.: (+48 22) 621-51-65
Email: biuro@interwencjaprawna.pl
 
Uniwersytecka Poradnia Prawna Uniwersytetu Jagiellońskiego
Sekcja Praw Człowieka na Uniwersytecie Jagiellońskim
al. Krasińskiego 18/3
Tel. (0-12) 430-19-97
Email poradnia.prawna@uj.edu.pl

Wykaz różnych organizacji pozarządowych i klinik, w których możesz nieodpłatnie zasięgnąć informacji lub porady prawnej czy obywatelskiej, znajdziesz na stronach:

Na zapytania można uzyskać także odpowiedź drogą elektroniczną, np. na portalu  www.migrant.info.pl 

 

  • Adwokaci i radcy prawni

Adwokaci i radcy prawni również mogą udzielać bezpłatnych porad.  Niekiedy, zazwyczaj są to wybrane dni w roku,  kancelarie prawne organizują specjalne dni podczas których udzielają porad pro bono (nieodpłatnie). Warto śledzić te działania i dowiadywać  się o nich na stronach samorządów prawniczych z terenu, na którym mieszkasz lub przebywasz. Przykładową akcją realizowaną przez radców prawnych jest wydarzenie o nazwie Niebieski Parasol. „Otwarte dni” organizują również adwokaci, notariusze oraz komornicy sądowi. Wszystkie informacje znajdziesz na stronach samorządów:

Oprócz powyżej wymienionych instytucji nieodpłatną pomocy prawnej udzielają m.in.:

  • Ośrodki Pomocy Społecznej
  • Biura Poselskie
  • Federacje Konsumentów (organizacje pozarządowe chroniące  konsumentów, zapewniająca m.in. porady prawne): http://www.federacja-konsumentow.org.pl/
  • Powiatowi Rzecznicy Praw Konsumentów, którzy udzielają bezpłatnych porad w problemach konsumenckich: http://www.uokik.gov.pl/rzecznicy_konsumentow.php
  • Ośrodki Interwencji Kryzysowej, gdzie działają specjaliści gotowi nieść pomoc we wszelkich zdarzeniach wymagających pomocy prawnej czy psychologicznej np. zaistniałych w wyniku przemocy domowej,
  • Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) i jej lokalne inspektoraty – tu znajdziesz pomoc dotyczącą prawa pracy i warunków zatrudnienia, w tym legalności zatrudnienia:
  • Rzecznicy Praw Pacjenta Szpitali Psychiatrycznych – tutaj wsparcie znajdą osoby leczące się psychiatrycznie oraz ich rodziny.

Wykaz rzeczników we wszystkich województwach: http://www.bpp.gov.pl/index.php?id=rzecznicy,

We wszystkich wymienionych miejscach można znaleźć nieodpłatne porady i informacje prawne

 

Dostęp do informacji prawnej

Niekiedy profesjonalna porada nie jest konieczna, ponieważ dla rozstrzygnięcia wątpliwości lub rozwiązania problemu wystarczy sprawdzić jak przedstawia się aktualny stan prawny w tej kwestii. W tym celu warto poszukać w internecie aktu prawnego regulującego interesujące Cię zagadnienie.

Ważne jest aby zawsze sprawdzać datę danej wersji aktu prawnego i  upewnić się, że dany przepis jest aktualny i że nie zostały w międzyczasie wprowadzone zmiany .

Elektronicznie bazy aktów prawnych są dostępne na stronach:

Ponadto na terenie UE funkcjonuje SOLVIT, tj. nieformalny system pośredniczący w rozwiązywaniu sporów z administracją publiczną innego państwa członkowskiego UE, z którego  mogą również korzystać przedsiębiorcy.

W Polsce, Centrum SOLVIT funkcjonuje od maja 2004 r. i jest prowadzony przez Departament Spraw Europejskich w Ministerstwie Gospodarki: http://ec.europa.eu/solvit/

 

Dodatkowe informacje:

Urząd do spraw Cudzoziemców – www.udsc.gov.pl

 

Stan prawny na dzień 14 lipca 2013 r.