Rzecznik Praw Obywatelskich

Jeśli uważasz, że Twoje prawa zostały naruszone przez organy władzy publicznej, organizacje czy instytucje, masz prawo, tak samo jak obywatele polscy, zwrócić się do Rzecznika Praw Obywatelskich.

Rzecznik Praw Obywatelskich jest to niezawisły organ, stojący na straży praw człowieka i obywatela zawartych w Konstytucji RP i ustawach. Rzecznik Praw Obywatelskich prowadzi działalność przede wszystkim na podstawie wpływających do niego wniosków, będących jednym z konstytucyjnych środków ochrony wolności lub praw naruszonych przez organy władzy publicznej.

Wniosek do RPO można złożyć w imieniu własnym albo innej osoby, której prawa zostały naruszone. Wniosek jest wolny od opłat i nie wymaga szczególnej formy, jednak konieczne jest zawarcie pewnych informacji, które ułatwią rozpoznanie sprawy:

  • imię i nazwisko wnioskodawcy (wnioski anonimowe są odrzucane)
  • adres do korespondencji (ulica, numer domu, numer mieszkania, kod pocztowy i miejscowość),
  • opis przedmiotu sprawy (opis tego czego dotyczy sprawa, jakie prawa i wolnością zostały naruszone oraz w jaki sposób)
  • kopie dokumentów, dotyczących sprawy (kopie/odpisy), które potwierdzałyby przedstawione okoliczności.

Umożliwia to zarejestrowanie sprawy, odszukanie jej w systemie i udzielenie odpowiedzi przez Rzecznika Praw Obywatelskich

Wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich może zostać złożony:

UWAGA! Aby można było złożyć wniosek na platformie ePUAP, konieczne jest posiadanie konta użytkownika (konto jest bezpłatne).

Wniosek nie musi być napisany w języku polskim.

Do złożenia wniosku do Rzecznika Praw Obywatelskich nie jest wymagane pełnomocnictwo.

W podjętych sprawach Rzecznik bada, czy na skutek działania lub zaniechania  organów, organizacji lub instytucji, obowiązanych do przestrzegania i realizacji wolności i praw człowieka i obywatela, nie nastąpiło naruszenie prawa, a także zasad współżycia społecznego i sprawiedliwości społecznej.

Rzecznik zapoznaje się z każdą sprawą, a potem decyduje, czy się nią zajmie. Może on także poprzestać na tym, że wskaże wnioskodawcy odpowiednie środki działania, albo przekaże sprawę organowi, który zgodnie z właściwością powinien się nią zająć. Jeżeli Rzecznik zdecyduje się na zbadanie sprawy może zrobić to sam lub przekazać sprawę do rozpatrzenia przez właściwy organ czy instytucję.

Rzecznik ma także uprawnienia:

  • do wniesienia kasacji lub skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego;
  • do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego;
  • aby domagać się wszczęcia postępowania w sprawie cywilnej lub administracyjnej;
  • przystępować do toczących się już postępowań przed sądami powszechnymi i administracyjnymi.

Jeżeli Rzecznik stwierdzi, że doszło do naruszenia praw i wolności, kieruje swoje wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, gdzie miało miejsce takie naruszenie, albo do organu nadrzędnego. W wystąpieniu Rzecznik formułuje opinię, jak dana sprawa powinna być załatwiona. Ma także prawo domagać się sankcji lub wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Rzecznik Praw Obywatelskich ma także prawo kierować do właściwych organów wystąpienia problemowe wówczas, gdy rozpatrywane sprawy indywidualne wskazywały na utrwalającą się po stronie organów i instytucji praktykę stosowania prawa w sposób, który narusza prawa lub wolności, a także wówczas, gdy rozpoznawane przez Rzecznika sprawy wskazywały, iż źródłem naruszeń praw jednostki nie jest wadliwe stosowanie prawa, lecz wadliwość samego prawa.

Podmiot, do którego jest skierowane takie wystąpienie, musi w ciągu 30 dni od otrzymania wystąpienia poinformować Rzecznika o podjętych działaniach.

Jeśli chcesz się dowiedzieć więcej o działaniach RPO w zakresie równego traktowania, zajrzyj na podstronę poświęconą zakazowi dyskryminacji. [Link do tej strony; w miare mozliwosci do konkretnego miejsca na tej stronie]

RPO ma także prawo do podejmowania czynności z urzędu, na podstawie wiadomości pozyskiwanych z publikacji prasowych, radiowych i telewizyjnych. Podejmuje je również w związku z otrzymywanymi informacjami o wypadkach nadzwyczajnych i z przeprowadzanymi prewencyjnymi wizytacjami w zakładach karnych, szpitalach psychiatrycznych, jednostkach wojskowych, itp.

Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich znajduje się w Warszawie, jednak pomocy możesz szukać również w biurach Pełnomocników Terenowych – w Gdańsku, Katowicach i we Wrocławiu.

UWAGA! Na stronie Biura RPO znajduje się wiele przydatnych informacji, w tym wzory różnych pism

Kontakt
Rzecznik Praw Obywatelskich

Biuro Rzecznika Praw Obywatleskich
Aleja Solidarności 77
00-090 Warszawa
Przyjęcia interesantów:
poniedziałki:od 9.00 do 17.00
wtorki – piątki:od 9.00 do 15.00
wwwhttp://www.brpo.gov.pl/

Bezpłatna infolinia: 800 676 676 

Pełnomocnik Terenowy w Gdańsku
(dla woj. zachodniopomorskiego,pomorskiego, warmińsko-mazurskiego)
ul. Chmielna 54/57
80 -748 Gdańsk
sekretariat (+ 48 58) 76 47 302
 
Pełnomocnik Terenowy w Katowicach
(dla woj. śląskiego, małopolskiego, świętokrzyskiego)
ul. Jagiellońska 25
40 – 032 Katowice
sekretariat (+ 48 32) 72 86 800
 

Podstawa prawna

Publikacje RPO dot. Cudzoziemców/migrantów:

„Przestrzeganie praw cudzoziemców w Polsce”; Zasada równego traktowania. Prawo i praktyka, nr 7

Publikacja obejmuje m.in. informacje na temat zadań RPO i praktyki działania w zakresie praw cudzoziemców, spojrzenie na kwestię praw cudzoziemców z punktu widzenia dorobku międzynarodowego, oraz wskazanie głównych problemów związanych z łamaniem praw cudzoziemców.