Zatrzymanie przez policję

Gdy zostaniesz zatrzymany, policja ma obowiązek poinformowania Cię o przyczynach zatrzymania oraz o przysługujących Ci prawach, a także obowiązek wysłuchania Cię. Możesz zażądać niezwłocznego zawiadomienia o zatrzymaniu wskazanej przez Ciebie osoby oraz pracodawcy, szkoły lub uczelni. Na twoją prośbę policja umożliwi Ci nawiązanie kontaktu z urzędem konsularnym lub ambasadą Twojego kraju. Policja ma obowiązek umożliwienia Ci również kontaktu z adwokatem oraz bezpośrednią z nim rozmowę.

Jeśli policja w ciągu 48 godzin od zatrzymania nie przekaże Cię do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania zostaniesz zwolniony. Sąd ma 24 godziny na doręczenie Ci postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Jeśli nie wykona tego w tym terminie zostaniesz zwolniony.

Masz prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie władasz w wystarczającym stopniu językiem polskim. Jeśli zostaną postawione Ci zarzuty masz prawo do korzystania z pomocy obrońcy. Możesz zażądać przesłuchania Cię z jego udziałem. Jeśli nie stać Cię na ustanowienie obrońcy z wyboru możesz zwrócić się z wnioskiem o ustanowienie obrońcy z urzędu.

Masz prawo do składania wyjaśnień oraz do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania. Możesz składać wnioski o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, obecności przy czynnościach dowodowych;

Masz obowiązek poddać się oględzinom zewnętrznym ciała. Policja może pobrać od Ciebie odciski, fotografować Cię oraz okazywać Cię w celach rozpoznawczych innym osobom.

Jeśli postawiono Ci zarzuty, lecz nie zastosowano tymczasowego aresztowania i zwolniono Cię do domu musisz stawić się na każde wezwanie w toku postępowania karnego oraz zawiadomić policję o każdej zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni. Jeżeli zamierzasz wrócić do swojego kraju masz obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w Polsce – jeżeli tego nie zrobisz pismo wysłane na ostatnio znany adres w Polsce będzie uważane za doręczone ze wszystkimi negatywnymi tego konsekwencjami, np. nie będziesz mógł zaskarżyć niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia (na wniesienie środka zaskarżenia masz określony czas – dla orzeczenia doręczonego na podany przez Ciebie adres bieg tego terminu rozpocznie się w dniu dostarczenia pisma i termin ten nie zostanie przedłużony).

Jeśli organ prowadzący postępowanie zakazał Ci opuszczania kraju i zatrzymał paszport – musisz pozostać na terenie Polski do czasu zakończenia postępowania. Jeżeli mimo to wyjedziesz, będziesz poszukiwany za granicą, a polskie władze będą starały się sprowadzić Cię do Polski nawet wbrew Twojej woli.

Jeżeli jesteś w sytuacji, w której zachodzą okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o wydaleniu albo uchylasz się od wykonania obowiązków określonych w decyzji o wydaleniu, możesz zostać zatrzymany przez Straż Graniczną lub Policję na okres nie dłuższy niż 48 godzin. Straż Graniczna lub Policja niezwłocznie pobiorą od Ciebie odciski palców. W zależności od okoliczności organy te mogą wystąpić do sądu z wnioskiem o umieszczenie Cię w strzeżonym ośrodku lub zastosowanie aresztu w celu wydalenia. Mogą też wystąpić do wojewody z wnioskiem o wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE albo z wnioskiem o wydanie decyzji o wydaleniu Cię. Jeżeli wcześniej została wobec Ciebie wydana decyzja o wydaleniu możesz zostać doprowadzony do granicy lub do portu lotniczego albo morskiego państwa, do którego zostałeś wydalony.

Podobnie, jak w przypadku zatrzymania przez policję związanego z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, jeśli w ciągu 48 godzin od zatrzymania nie zostaniesz przekazany do dyspozycji sądu wraz z wnioskiem o umieszczenie w strzeżonym ośrodku albo o zastosowanie aresztu w celu wydalenia zostaniesz zwolniony. Sąd ma 24 godziny na doręczenie Ci postanowienia o umieszczeniu w strzeżonym ośrodku albo o zastosowaniu aresztu w celu wydalenia.

Podstawa prawna

  • Kodeks postępowania karnego z dnia 6 czerwca 1997 r. (Dz.U.1997 Nr 89, poz. 555 ze zm.)
  • Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U.2011.264.1573 ze zm.)

Stan prawny na dzień 31 lipca 2013 r.